Meestal hoeft u bij een NEN 3140-keuring niet zelf alle apparatuur fysiek klaar te zetten, maar u moet er wel voor zorgen dat de inspecteur veilig toegang heeft tot de installatie, relevante arbeidsmiddelen en de benodigde documentatie. Wie precies wat doet, hangt af van de scope van de inspectie, de bereikbaarheid van apparatuur en de afspraken vooraf.
Bij een NEN 3140-inspectie draait het niet alleen om meten, maar ook om visuele controle, beproeving en het beoordelen van veilig gebruik. Daarom is een goede voorbereiding vooral bedoeld om onnodige stilstand, onveilige situaties en incomplete inspecties te voorkomen. Hieronder leest u wat er meestal klaar moet staan, wat de inspecteur zelf doet en hoe u de keuring praktisch voorbereidt.
Wat moet er klaarstaan voor een NEN 3140-keuring?
Voor een NEN 3140-keuring moeten vooral de installatie, relevante elektrische arbeidsmiddelen, veilige toegang tot inspectiepunten en beschikbare documentatie klaarstaan. Het gaat dus minder om het neerzetten van losse apparaten en meer om bereikbaarheid, bedrijfsafstemming en een situatie waarin de inspecteur veilig kan werken en beoordelen.
De inspectie van een elektrische installatie of van arbeidsmiddelen bestaat doorgaans uit een visuele inspectie, aangevuld met metingen of beproevingen. De norm gaat daarbij uit van een beoordeling aan de hand van tekeningen, specificaties, inspectielijsten of meetprotocollen, behalve bij eenvoudige installaties, waar dat anders kan worden beoordeeld.
- toegang tot verdeelkasten, schakelkasten en technische ruimten
- toegang tot relevante machines, aansluitpunten en wandcontactdozen
- beschikbare schema’s, tekeningen of eerdere inspectierapporten als die aanwezig zijn
- een contactpersoon die de installatie en bedrijfsvoering kent
- afstemming over momenten waarop delen spanningsloos mogen worden gemaakt als dat nodig is
Bij arbeidsmiddelen geldt daarnaast dat de inspectie op de werkplek aantoonbaar moet zijn, bijvoorbeeld via een register of keuringsmarkering. Als het om complexe arbeidsmiddelen gaat, zoals productielijnen of andere installaties met veiligheidsfuncties, is extra voorbereiding vaak verstandig.
Zet de inspecteur zelf apparatuur klaar of moet het bedrijf dit doen?
De inspecteur neemt in de regel zijn eigen meetmiddelen en inspectiemethodiek mee, maar het bedrijf moet zorgen dat de te inspecteren apparatuur bereikbaar, identificeerbaar en veilig benaderbaar is. Het bedrijf is dus meestal verantwoordelijk voor de praktische beschikbaarheid, terwijl de inspecteur verantwoordelijk is voor de uitvoering van de inspectie.
Dat onderscheid is belangrijk. De inspecteur bepaalt of een installatie of arbeidsmiddel voldoet aan de toepasselijke normen en veilig is voor gebruik. Daarvoor gebruikt hij eigen meetapparatuur, inspectielijsten en vakkennis. Het bedrijf hoeft normaal gesproken geen meetinstrumenten klaar te leggen.
Wat een organisatie meestal wel zelf moet regelen:
- machines vrij toegankelijk maken
- obstakels bij kasten of aansluitpunten verwijderen
- sleutels, toegangspassen of begeleiding regelen
- intern afstemmen welke installatiedelen tijdelijk uit bedrijf mogen
- aangeven welke apparatuur in gebruik is, buiten gebruik staat of storingsgevoelig is
Bij sommige onderdelen kan de inspecteur vragen om ondersteuning van een eigen medewerker, bijvoorbeeld om een machine gecontroleerd stil te zetten of om een kast te openen als alleen geautoriseerd personeel dat mag doen. Dat is geen uitzondering, maar een normale veiligheidsmaatregel.
Hoe bereid je een NEN 3140-keuring voor zonder onnodige stilstand?
Een NEN 3140-keuring bereidt u zonder onnodige stilstand voor door vooraf de inspectieomvang af te stemmen, toegang en documentatie te regelen en kritische bedrijfsprocessen te plannen rond de inspectiemomenten. De meeste vertraging ontstaat niet door de keuring zelf, maar door onduidelijke scope, slechte bereikbaarheid of ontbrekende afstemming.
Een praktische voorbereiding begint met het vaststellen wat precies wordt geïnspecteerd. Bij bestaande installaties worden inspectieomvang, inspectiepunten, interval, steekproef en meetmethoden vastgelegd door de installatieverantwoordelijke. Daardoor hoeft niet altijd alles tegelijk of volledig stilgelegd te worden.
- Breng in kaart welke installaties en arbeidsmiddelen binnen de keuring vallen.
- Controleer welke delen bereikbaar zijn en waar productie of dienstverlening doorloopt.
- Plan inspecties bij voorkeur buiten piekmomenten of per zone.
- Verzamel beschikbare schema’s, eerdere rapportages en registraties.
- Wijs één aanspreekpunt aan voor toegang, vragen en bedrijfsafstemming.
Bij grotere of risicovollere installaties kan een representatieve steekproef worden toegepast, afhankelijk van de gekozen inspectiemethodiek. Dat helpt om de belasting op de bedrijfsvoering te beperken, zolang de gekozen aanpak past bij de installatie en de risico’s.
Wie zich vooraf wil verdiepen in de opzet en aandachtspunten van deze inspectie, vindt op de pagina met meer informatie over NEN-3140-certificering een beknopt overzicht van de keuring en de toepassing ervan.
Wat gebeurt er als apparatuur niet bereikbaar of niet veilig te inspecteren is?
Als apparatuur niet bereikbaar of niet veilig te inspecteren is, kan de inspecteur dat onderdeel meestal niet volledig beoordelen en wordt dit vastgelegd in de rapportage. In sommige gevallen moet de inspectie worden uitgesteld, beperkt uitgevoerd of later worden aangevuld zodra veilige toegang wel mogelijk is.
Een inspectie mag niet ten koste gaan van elektrische veiligheid. Bij beproevingen van spanningsloze installaties gelden de regels van spanningsloos werken. Als onder normale bedrijfscondities wordt beproefd, moeten de passende veiligheidseisen worden gevolgd. Dat betekent in de praktijk dat een inspecteur geen onveilige handelingen uitvoert om toch maar te kunnen meten.
Als tijdens de inspectie een gebrek met onmiddellijk gevaar wordt vastgesteld, moet het betreffende deel uit bedrijf worden genomen en worden beveiligd tegen herinschakeling, of direct worden hersteld. Dat is een eis uit de norm zelf, geen zelfstandige wettelijke verplichting. Ook wanneer een onderdeel niet veilig toegankelijk is, wordt dat als relevante beperking of afwijking vastgelegd.
- niet bereikbare verdeelkasten of aansluitpunten
- machines die niet veilig kunnen worden stilgezet
- ontbrekende afscherming of onveilige toegang
- onduidelijke identificatie van installatiedelen
- ontbrekende informatie die nodig is voor een verantwoorde beoordeling
Voor bedrijven is dit vooral een praktisch aandachtspunt. Een onvolledige inspectie levert vaak extra afstemming, een herbezoek of vertraging in de rapportage op.
Hoe helpt EKCN bij de voorbereiding op een NEN 3140-keuring?
Een goede voorbereiding op een NEN 3140-keuring begint met duidelijke afspraken over scope, bereikbaarheid, planning en documentatie. EKCN ondersteunt organisaties daarbij door vooraf concreet af te stemmen wat inspecteerbaar moet zijn, welke bedrijfsdelen aandacht vragen en hoe de keuring met zo min mogelijk verstoring kan verlopen.
- vooraf afstemmen welke installaties en arbeidsmiddelen binnen de inspectie vallen
- aangeven welke documenten en toegangspunten handig zijn om beschikbaar te hebben
- meedenken over een planning die past bij productie, logistiek of gebouwgebruik
- duidelijk rapporteren welke onderdelen wel en niet beoordeeld konden worden
- vervolgstappen inzichtelijk maken als herstel, herinspectie of aanvullende beoordeling nodig is
Wilt u een NEN 3140-keuring praktisch voorbereiden zonder onnodige vertraging, neem dan contact op via de contactpagina of vraag direct een inspectie aan via offerte aanvragen.