Ja, een agrarisch bedrijf kan naast de keuring van machines volgens NEN 3140 ook een aparte PV-keuring nodig hebben. Een NEN 3140-keuring van machines dekt namelijk niet automatisch de brandrisico’s en beoordelingspunten van een zonnestroominstallatie.
Vooral bij agrarische gebouwen met zonnepanelen spelen andere risico’s, andere normen en vaak ook andere eisen vanuit verzekeraars of inspectieregimes. Welke keuring nodig is, hangt af van het type installatie, het gebruik en de afspraken rond brandveiligheid en verzekering.
Hieronder leest u wat een NEN 3140-keuring van machines precies omvat, wanneer een aparte PV-keuring aan de orde is en hoe u beide trajecten praktisch op elkaar afstemt.
Wat dekt een NEN 3140-keuring van machines precies?
Een NEN 3140-keuring van machines richt zich op de veilige bedrijfsvoering van elektrische arbeidsmiddelen en installaties in het laagspanningsgebied. Bij machines gaat het vooral om het beoordelen of het materieel veilig gebruikt kan worden door medewerkers en bezoekers, op basis van visuele inspectie en metingen of beproevingen.
Daarmee ligt de nadruk op arbeidsveiligheid en gebruiksveiligheid. De norm wordt in de praktijk gebruikt om bestaande installaties en arbeidsmiddelen periodiek te beoordelen op gebreken die risico’s kunnen opleveren tijdens normaal gebruik. Sinds 2019 valt ook vast aangesloten apparatuur onder deze norm, waardoor in veel bedrijven vrijwel alle relevante elektrische machines en apparatuur binnen de beoordelingsscope vallen.
Een NEN 3140-keuring van machines kan onder meer zien op:
- zichtbare beschadigingen aan kabels, behuizingen en aansluitingen
- de staat van stekkers, voedingen en beschermingsmiddelen
- metingen en testen om de elektrische veiligheid te beoordelen
- vastlegging van gebreken en benodigde vervolgmaatregelen
Belangrijk is dat een NEN 3140-keuring niet hetzelfde is als een specifieke beoordeling van een PV-installatie. Wie zich wil verdiepen in de norm en toepassing daarvan, vindt meer informatie over NEN-3140-certificering.
Wanneer is een aparte PV-keuring voor een agrarisch bedrijf nodig?
Een aparte PV-keuring is nodig zodra een agrarisch bedrijf wil laten beoordelen of de zonnestroominstallatie voldoet aan de specifieke inspectiepunten voor PV-systemen. Dat speelt vooral wanneer een verzekeraar hierom vraagt, wanneer de installatie is uitgebreid of aangepast, of wanneer een aparte beoordeling van brandrisico’s gewenst is.
Voor PV-installaties wordt in de praktijk vaak gekeken naar SCIOS Scope 12. Deze inspectie richt zich specifiek op de brandveiligheid van zonnestroominstallaties en staat los van de machinekeuring volgens NEN 3140. De inspectie kan bestaan uit documentcontrole, beoordeling van ontwerp en componenten, visuele controle, metingen, thermografie en rapportage.
Voor een agrarisch bedrijf is een aparte PV-keuring met name relevant in deze situaties:
- er liggen zonnepanelen op stallen, loodsen of andere bedrijfsgebouwen
- de verzekeraar kan een Scope 12-verklaring vereisen, afhankelijk van de polisvoorwaarden
- de PV-installatie is gewijzigd, uitgebreid of opnieuw aangesloten
- er is behoefte aan een gerichte beoordeling van brandrisico’s van het zonnestroomsysteem
Ook geldt in de praktijk dat een eerdere verklaring haar waarde kan verliezen na verbouwing, uitbreiding of aanpassing van gebouw of installatie. Dan kan een nieuwe of aanvullende inspectie nodig zijn, afhankelijk van de situatie.
Wat is het verschil tussen NEN 3140 en een PV-keuring?
Het belangrijkste verschil is het doel van de keuring. NEN 3140 richt zich op veilig gebruik van elektrische installaties en arbeidsmiddelen voor mensen in de werkomgeving, terwijl een PV-keuring zoals Scope 12 specifiek kijkt naar de zonnestroominstallatie en de bijbehorende brandrisico’s.
Die verschillen zijn praktisch belangrijk, omdat beide keuringen iets anders beoordelen:
- NEN 3140 beoordeelt gebruiksveiligheid van elektrische arbeidsmiddelen en bestaande installaties
- PV-keuring beoordeelt de zonnestroominstallatie als apart systeem
- NEN 3140 is gericht op veilig werken en veilig gebruik binnen de ARBO-context
- Scope 12 richt zich op brandveiligheid van PV-installaties
Een machine met elektrische aandrijving en een dak met zonnepanelen vallen dus niet automatisch onder dezelfde inspectievraag. Een goedgekeurde machinekeuring betekent niet vanzelf dat ook de PV-installatie op de juiste punten is beoordeeld. Andersom geldt hetzelfde: een Scope 12-inspectie vervangt geen NEN 3140-beoordeling van machines en arbeidsmiddelen.
Welke risico’s spelen bij PV-installaties op agrarische gebouwen?
Bij PV-installaties op agrarische gebouwen spelen vooral brandrisico’s, omgevingsinvloeden en installatiekwaliteit een grote rol. Zonnestroominstallaties liggen vaak op grote dakvlakken en functioneren in omstandigheden met stof, vocht, temperatuurschommelingen en intensief gebruik van het gebouw, waardoor afwijkingen sneller gevolgen kunnen hebben.
Volgens de kennisbasis van EKCN hangen risico’s bij PV-installaties vooral samen met vier factoren:
- de kwaliteit van de zonnepanelen
- de kwaliteit van de overige installatieonderdelen
- het elektrotechnisch ontwerp
- de technische montage
In de agrarische sector komen daar vaak sectorspecifieke omstandigheden bij. Denk aan stallen of bedrijfsruimten met stofbelasting, ammoniak, vocht, ventilatiesystemen en grote dakoppervlakken. Zulke omstandigheden kunnen invloed hebben op connectoren, bekabeling, omvormers en bevestigingsmaterialen. Juist daarom is een aparte beoordeling van de PV-installatie vaak zinvol wanneer risico’s, verzekeringsvoorwaarden of bedrijfscontinuïteit zwaar wegen.
Daarnaast kunnen wijzigingen aan het gebouw of de elektrische infrastructuur gevolgen hebben voor eerdere inspectieresultaten. Een uitbreiding van het machinepark, een verbouwing of een aanpassing aan de aansluiting kan aanleiding zijn om opnieuw te laten beoordelen of de situatie nog aansluit op de eerder afgegeven verklaring.
Hoe helpt EKCN bij NEN 3140- en PV-keuringen voor agrarische bedrijven?
Een praktische aanpak voor agrarische bedrijven begint met het scheiden van de inspectievraag: welke machines en arbeidsmiddelen vallen onder NEN 3140, en welke zonnestroominstallatie vraagt om een aparte PV-beoordeling. Zo voorkomt u dat verschillende normen en inspecties door elkaar gaan lopen en krijgt u duidelijkheid over planning, rapportage en vervolgacties.
- inventarisatie van machines, vaste apparatuur en PV-installatie per locatie
- uitleg welke keuring past bij arbeidsveiligheid en welke bij brandrisico van zonnepanelen
- afstemming van inspectiemomenten om verstoring van de bedrijfsvoering te beperken
- heldere rapportage van bevindingen en eventuele aandachtspunten
- proactieve opvolging van keuringsdata zodat verklaringen niet ongemerkt verlopen
EKCN ondersteunt agrarische bedrijven met onafhankelijke inspecties van elektrische installaties, machines en PV-systemen, met korte doorlooptijden en duidelijke communicatie over wat wel en niet binnen een keuring valt. Wilt u laten beoordelen welke inspectie in uw situatie passend is, neem dan contact op via de contactpagina of vraag direct een inspectie aan via offerte aanvragen.