Nee, NEN 3140 is niet hetzelfde als een algemene elektrakeuring. NEN 3140 is een norm voor het veilig gebruiken en beheren van elektrische installaties en arbeidsmiddelen in de werkomgeving, terwijl een elektrakeuring een bredere verzamelterm is voor verschillende inspecties met elk een eigen doel. Welke keuring nodig is, hangt af van de installatie, het gebruik, de risico’s en soms ook van polisvoorwaarden of projecteisen.
Voor ondernemers en gebouwbeheerders is dat onderscheid belangrijk, omdat arbeidsveiligheid, brandveiligheid, oplevering van nieuwe installaties en inspecties van zonnestroominstallaties onder verschillende normen en inspectieregimes kunnen vallen. Hieronder leest u wat NEN 3140 precies inhoudt, wanneer een inspectie nodig kan zijn en hoe dit zich verhoudt tot andere elektrische keuringen.
Wat is NEN 3140 en waar geldt het voor?
NEN 3140 is de Nederlandse norm voor de veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en het veilig werken aan of nabij elektrische installaties en arbeidsmiddelen. De norm geldt in werksituaties waar medewerkers, bezoekers of ingehuurde partijen te maken hebben met elektrische risico’s, zoals in kantoren, werkplaatsen, magazijnen, zorginstellingen en productieomgevingen.
In de praktijk gaat NEN 3140 over meer dan alleen een periodieke controle. De norm beschrijft ook hoe een organisatie elektrische veiligheid organiseert. Denk aan het aanwijzen van verantwoordelijke personen, het beoordelen van risico’s, het uitvoeren van inspecties en het vastleggen van procedures voor gebruik, onderhoud en werkzaamheden.
NEN 3140 heeft vooral betrekking op bestaande laagspanningsinstallaties en op elektrische arbeidsmiddelen in gebruik. De norm sluit aan op de dagelijkse bedrijfsvoering. Voorbeelden zijn verdeelinrichtingen, wandcontactdozen, machines, verlengkabels en andere elektrische apparatuur die binnen een organisatie wordt gebruikt.
Wie zich verder wil verdiepen in de norm en de toepassing ervan, vindt meer informatie over NEN 3140-certificering op de betreffende informatiepagina.
Is NEN 3140 hetzelfde als een elektrakeuring?
Nee, NEN 3140 is niet hetzelfde als een elektrakeuring, maar kan wel de basis vormen voor een specifieke elektrische inspectie. De term elektrakeuring wordt vaak algemeen gebruikt voor het controleren van een elektrische installatie, terwijl NEN 3140 verwijst naar een concrete norm met eisen voor arbeidsveiligheid en beheer.
Dat verschil zorgt regelmatig voor verwarring. Wie zegt dat een pand een elektrakeuring nodig heeft, bedoelt niet altijd hetzelfde. Soms gaat het om een inspectie van een bestaande installatie voor veilig gebruik. In andere gevallen gaat het om brandveiligheid, een opleveringsinspectie of een controle van een PV-installatie.
Een NEN 3140-inspectie richt zich op de veilige toestand en het veilige gebruik van elektrische installaties en arbeidsmiddelen in de werkomgeving. Daarbij kunnen visuele controles, metingen en beoordeling van de bedrijfsvoering horen. Het doel is niet om alle mogelijke risico’s uit te sluiten, maar om afwijkingen en aandachtspunten systematisch te signaleren en te beoordelen.
Daarom is het praktischer om elektrakeuring te zien als een verzamelnaam, en NEN 3140 als een specifieke norm binnen dat bredere veld.
Wanneer is een NEN 3140-inspectie nodig?
Een NEN 3140-inspectie is nodig wanneer een organisatie elektrische installaties en arbeidsmiddelen gebruikt in een werkomgeving en die veilig moet beheren. Hoe vaak inspectie nodig is, hangt af van de installatie, de gebruiksomstandigheden, de omgeving, het toezicht en de staat van het materieel of de installatie.
In veel organisaties is een periodieke beoordeling logisch, omdat medewerkers vrijwel altijd werken met of in de buurt van laagspanningsinstallaties en elektrische apparatuur. De norm zelf werkt met inspectie-intervallen die worden bepaald op basis van risicofactoren. Dat is dus geen vast universeel ritme voor elk gebouw of elk bedrijf.
Een nieuwe inspectie kan ook aan de orde zijn bij veranderingen, zoals:
- een verbouwing of uitbreiding van het pand
- aanpassingen aan de elektrische installatie
- uitbreiding van het machinepark
- intensiever gebruik van installaties of apparatuur
- eerder geconstateerde afwijkingen of schade
Daarnaast kan een inspectie worden vereist vanuit interne governance, een audit, een opdrachtgever of polisvoorwaarden. Dat is iets anders dan een wettelijke verplichting. Het is daarom verstandig om altijd te kijken naar de combinatie van norm, feitelijke situatie en eventuele eisen van verzekeraar of contractpartij.
Wat is het verschil tussen NEN 3140 en andere elektrische keuringen?
Het verschil tussen NEN 3140 en andere elektrische keuringen zit vooral in het doel van de inspectie. NEN 3140 richt zich op veilig gebruik en arbeidsveiligheid bij bestaande laagspanningsinstallaties en arbeidsmiddelen. Andere keuringen kunnen juist gaan over brandveiligheid, nieuwbouw, oplevering of zonnestroominstallaties.
De belangrijkste verschillen zijn meestal als volgt:
- NEN 3140 richt zich op veilige bedrijfsvoering, gebruik en onderhoud van bestaande elektrische installaties en arbeidsmiddelen
- SCIOS Scope 8 richt zich ook op arbeidsveiligheid, maar gaat volgens EKCN verder dan de minimale NEN 3140-eisen door een uitgebreidere methodiek en inzet van gecertificeerde inspecteurs
- SCIOS Scope 10 richt zich op brandveiligheid van elektrische installaties en aangesloten apparatuur, gebaseerd op NTA 8220
- SCIOS Scope 12 richt zich specifiek op zonnestroominstallaties en beoordeelt de elektrische en brandveiligheidsaspecten van PV-systemen
- NEN 1010 gaat over het ontwerp en de aanleg van nieuwe laagspanningsinstallaties en wijzigingen of uitbreidingen daarvan
Deze keuringen vervangen elkaar dus niet automatisch. Een installatie kan bijvoorbeeld vanuit arbeidsveiligheid anders worden beoordeeld dan vanuit brandveiligheid. Ook een goedgekeurde oplevering volgens NEN 1010 betekent niet automatisch dat de installatie later in gebruik nog voldoet aan de eisen die bij beheer en gebruik relevant zijn.
Bij organisaties met zonnepanelen is het bovendien gebruikelijk om onderscheid te maken tussen de algemene gebouwinstallatie en de PV-installatie. Scope 10 en Scope 12 staan inhoudelijk los van elkaar, maar kunnen in de praktijk wel gecombineerd worden voor een efficiëntere inspectieaanpak.
Hoe helpt EKCN met NEN 3140 en elektrakeuringen?
Een gespecialiseerde inspectiepartner helpt door eerst vast te stellen welke keuring past bij uw situatie en daarna de inspectie, rapportage en planning helder te organiseren. Dat is vooral waardevol als u snel duidelijkheid wilt over NEN 3140, Scope 8, Scope 10, Scope 12, NEN 1010 of de combinatie daarvan.
- beoordelen welke inspectie past bij uw gebouw, installatie, machinepark of PV-installatie
- uitvoeren van onafhankelijke inspecties met focus op arbeidsveiligheid, brandveiligheid en normtoepassing
- opleveren van duidelijke rapportages met constateringen en praktische opvolgpunten
- meedenken over inspectieplanning, zodat keuringen tijdig plaatsvinden en de bedrijfsvoering zo min mogelijk wordt verstoord
- ondersteunen bij vragen over herinspectie na verbouwing, uitbreiding of eerdere afkeurpunten
EKCN is volledig gericht op inspectie en certificering van elektrotechnische installaties en ondersteunt organisaties met transparante communicatie, korte doorlooptijden en onafhankelijke beoordeling. Wilt u weten welke keuring in uw situatie passend is, neem dan contact op via de contactpagina of vraag direct een inspectie aan via offerte aanvragen.