Bij een NEN 3140-keuring wordt niet automatisch elk apparaat apart gekeurd. Of alle arbeidsmiddelen individueel worden beoordeeld of dat een steekproef volstaat, hangt af van het type object, het gebruik, de risico’s en de manier waarop het beheer en de registratie zijn ingericht.
Voor vaste elektrische installaties ligt de nadruk op inspectie van de installatie als geheel. Voor losse elektrische arbeidsmiddelen kan een steekproefsgewijze aanpak in sommige situaties passend zijn, maar alleen als die methode verantwoord is binnen het veiligheidsbeleid en de praktijk van het bedrijf. Hieronder leest u hoe dat onderscheid werkt en waar u op moet letten.
Wordt elk apparaat bij een NEN 3140-keuring apart gekeurd?
Nee, bij een NEN 3140-keuring wordt niet standaard elk apparaat apart gekeurd. Bij losse elektrische arbeidsmiddelen kan de keuringsaanpak verschillen per organisatie, terwijl vaste installaties meestal als installatie worden geïnspecteerd op basis van inspectie, metingen en beproevingen van relevante onderdelen.
De term NEN 3140 wordt in de praktijk vaak gebruikt voor meerdere soorten beoordelingen. Dat zorgt regelmatig voor verwarring. Er is namelijk een belangrijk verschil tussen een inspectie van een bestaande elektrische installatie en een keuring van losse arbeidsmiddelen zoals verlengkabels, handgereedschap, keukenapparatuur of machines met een stekker.
Bij losse apparaten is het doel om te beoordelen of het arbeidsmiddel nog veilig gebruikt kan worden binnen de werkomgeving. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zichtbare beschadigingen, de staat van de beschermingsleiding, isolatiewaarden en lekstromen, afhankelijk van de klasse van het materieel. Bij installaties gaat het juist om de veilige toestand van verdeelinrichtingen, bekabeling, beveiligingen, aardlekvoorzieningen en andere vaste delen van het systeem.
Wie meer achtergrond zoekt over de norm en de toepassing ervan, vindt meer informatie over NEN-3140-certificering.
Wanneer gebeurt een NEN 3140-keuring steekproefsgewijs?
Een NEN 3140-keuring gebeurt steekproefsgewijs wanneer een organisatie veel vergelijkbare arbeidsmiddelen gebruikt en kan aantonen dat beheer, gebruiksomstandigheden en registratie voldoende uniform zijn. Een steekproef is vooral verdedigbaar bij grote aantallen vergelijkbare apparaten met een vergelijkbaar risicoprofiel.
Steekproefsgewijs keuren is dus geen standaardrecht, maar een keuze die onderbouwd moet zijn. De aanpak moet passen bij de risico’s in de praktijk. Apparaten die intensief worden gebruikt, vaak worden verplaatst, in een zware omgeving staan of eerder afwijkingen hebben laten zien, vragen meestal om meer individuele aandacht.
In de praktijk spelen onder meer deze factoren mee:
- het soort arbeidsmiddelen en de elektrische klasse
- de gebruiksintensiteit en kans op beschadiging
- de omgeving, zoals vocht, stof, hitte of mechanische belasting
- de kwaliteit van registratie en identificatie
- eerdere keuringsresultaten en terugkerende gebreken
- de deskundige onderbouwing van het gekozen inspectiebeleid
Voor bestaande installaties noemt de norm ook factoren die meewegen bij het bepalen van inspectie-intervallen, zoals leeftijd, kwaliteit ten opzichte van actuele normen, omgevingsomstandigheden, gebruikersgroep en mate van toezicht. Dat laat zien dat NEN 3140 risicogericht werkt en niet uitgaat van één vaste aanpak voor elke situatie.
Belangrijk is ook dat een steekproef niet betekent dat risico’s verdwijnen. De methode moet juist helpen om risico’s te signaleren en te beheersen zonder onnodige verstoring van de bedrijfsvoering.
Wat is het verschil tussen een keuring van installaties en losse apparaten?
Het verschil is dat een keuring van installaties zich richt op de vaste elektrische infrastructuur van een gebouw of machineomgeving, terwijl een keuring van losse apparaten gaat over verplaatsbare of aangesloten arbeidsmiddelen die tijdens gebruik een elektrisch veiligheidsrisico kunnen opleveren.
Een vaste installatie omvat bijvoorbeeld verdeelkasten, groepen, bekabeling, schakelaars, aardlekbeveiliging en aansluitpunten. De inspecteur beoordeelt of de installatie nog in een veilige staat verkeert voor gebruik en onderhoud. Daarbij kunnen visuele controle, metingen en beproevingen horen. In de ontwerpnorm voor NEN 3140 uit 2026 zijn daarvoor in de normatieve bijlagen concrete meeteisen uitgewerkt voor bestaande installaties.
Losse apparaten zijn bijvoorbeeld:
- verlenghaspels
- handgereedschap
- koffiemachines
- laders
- verplaatsbare machines
- apparatuur met netsnoer en stekker
Bij deze arbeidsmiddelen kijkt de inspecteur naar andere beoordelingspunten dan bij een vaste installatie. Denk aan beschadigde snoeren, defecte stekkers, ontbrekende trekontlasting of afwijkende meetwaarden. De norm maakt dus onderscheid tussen installaties en arbeidsmiddelen, ook al vallen beide in de praktijk vaak onder de noemer NEN 3140.
Dat onderscheid is belangrijk voor ondernemers, omdat het bepaalt welke keuring nodig is, hoe uitgebreid die moet zijn en welke voorbereiding nodig is.
Hoe bereidt u een NEN 3140-keuring goed voor?
Een NEN 3140-keuring bereidt u goed voor door vooraf duidelijk te maken wat precies gekeurd moet worden, welke objecten aanwezig zijn en welke documentatie beschikbaar is. Een goede voorbereiding verkort de inspectietijd en voorkomt misverstanden over de scope van de keuring.
Begin met het afbakenen van de opdracht. Gaat het om de vaste installatie, om losse arbeidsmiddelen of om beide? Dat lijkt eenvoudig, maar juist hier ontstaat vaak verwarring. Maak daarna een actuele lijst van relevante objecten, locaties en eventuele bijzonderheden in het gebruik.
Praktische voorbereiding bestaat meestal uit:
- inventariseer welke installaties en apparaten binnen de keuring vallen
- zorg voor beschikbare tekeningen, schema’s en eerdere rapportages als die er zijn
- maak apparaten en verdeelinrichtingen bereikbaar
- controleer of objecten herkenbaar zijn gelabeld of geregistreerd
- stem af wanneer de inspectie de minste hinder veroorzaakt
- meld verbouwingen, uitbreidingen of wijzigingen aan gebouw of machinepark
Dat laatste punt is extra belangrijk. Na een verbouwing, uitbreiding van het pand of wijziging van het machinepark kan een eerdere verklaring of beoordeling niet meer zonder meer toereikend zijn. In zulke gevallen is het verstandig om opnieuw te laten beoordelen welke inspectie nodig is. Afhankelijk van de situatie en polisvoorwaarden kan het ook zinvol zijn dit af te stemmen met de verzekeringsadviseur.
Laat risicovolle werkzaamheden of technische aanpassingen altijd uitvoeren en beoordelen door een gekwalificeerde vakprofessional. Een keuring is bedoeld om de toestand te beoordelen, niet als handleiding voor eigen reparaties.
Hoe helpt EKCN met een NEN 3140-keuring van apparaten en installaties?
EKCN helpt organisaties met een NEN 3140-keuring door vooraf scherp te bepalen of het gaat om vaste installaties, losse arbeidsmiddelen of een combinatie daarvan. Daardoor sluit de inspectie beter aan op de praktijk, de risico’s en de documentatie die voor uw locatie relevant zijn.
- EKCN brengt de scope van de keuring vooraf helder in kaart
- EKCN inspecteert onafhankelijk en rapporteert duidelijk welke bevindingen zijn vastgesteld
- EKCN houdt rekening met korte doorlooptijden en beperkte verstoring van de bedrijfsvoering
- EKCN helpt klanten met het bewaken van keuringsdata, zodat vervolginspecties tijdig kunnen worden ingepland
- EKCN kan ook meedenken wanneer een verbouwing, uitbreiding of wijziging van installaties aanleiding geeft voor een nieuwe beoordeling
Wilt u laten beoordelen welke NEN 3140-keuring past bij uw situatie, neem dan contact op via de contactpagina of vraag direct een inspectie aan via offerte aanvragen.